ورود اعضا عضویت در سایت
ارسال لینک به دوستان

راهکارهایی برای جلوگیری از آزار جنسی کودکان

نام گروه : تعلیم و تربیت فرزندانانتشار : ۵ آذر ۱۳۹۶تعداد بازدید : ۵۷ ارسال به دوستان
چاپ این صفحه اشتراک گذاری این خبر مشاهده نظرات

راهکارهایی برای جلوگیری از آزار جنسی کودکان

مادرانه:هنگامی اسم کودک آزاری به میان می آید، اذهان والدین به سمت کودک آزاری جسمی یا جنسی می رود، اما غافل از اینکه شاید خودشان هم آزارگر فرزند باشند، زیرا بی توجهی، سهل انگاری، چزاندن و آزار روانی و عاطفی نیز کودک آزاری به شمار می رود.

بسیاری از مردم برای کودک آزاری های جنسی و جسمی ، دل می سوزانند و اشک می ریزند در حالیکه شاید بسیاری از موارد کودک آزاری روانی و عاطفی را بارها در طول روز می بینند یا حتی خودشان اقدام به آن می کنند و بی اعتنا از کنار آن رد می شوند.

بسیاری از اقشار طبقات بالا و فرهیخته جامعه ادعا دارند که کودک خود را تنبیه بدنی نمی کنند اما آیا این مساله برای آرامش و رشد روحی و روانی کودک ، کافی است ، آیا آزار روحی و روانی کودک به همان اندازه تنبیه بدنی و چه بسا بدتر از آن روی کودک تاثیر نمی گذارد.
به راستی کدام سیستم قضایی ، کیفری یا اجتماعی در کشور قادر است که موارد کودک آزاری روانی و عاطفی را احراز کند.
ضرورت پاسخگویی به این سئوال ها ما را بر آن داشت تا با برپایی میزگردی با حضور احمد خاکی معاون اجتماعی بهزیستی استان تهران، مطهره ناظری حقوقدان، وکیل دادگستری و رئیس انجمن حمایت از حقوق کودکان و سعید نوروزی کارشناس مسئول امور آسیب دیدگان بهزیستی استان تهران به واکاوی مسائل مربوط به حوزه کودک آزاری روانی و عاطفی بپردازد.

**برای پیشگیری از کودک آزاری 11 مهارت لازم را فرابگیرید
معاون اجتماعی بهزیستی استان تهران می گوید : قبل از طرح این سئوال که چرا کودک آزاری ایجاد می شود باید چند پله عقب تر برویم و ببینیم خانواده چقدر آمادگی فرزند آوری را دارد.
احمد خاکی با تقسیم بندی مهارت لازم برای زندگی به مهارت های قبل از ازدواج ، حین ازدواج و بعد ازدواج، می افزاید: زوج ها قبل از ازدواج باید بدانند که چقدر آمادگی لازم را برای ازدواج و بعد از آن برای فرزندآوری، دارند، گاهی افراد آمادگی لازم برای ازدواج ندارند آنگاه چگونه انتظار داریم که آمادگی فرزندآوری را داشته باشیم. بطورقطع این زوج ها با مشکل روبرو می شوند.
وی ادامه می دهد : موضوع بعدی این است که آیا زوج ها آمادگی لازم برای تربیت فرزندان دارند. تمام این موارد به 11 مهارت خلاصه می شود که لازم است شکل بگیرد تا بستر خانواده برای فرزندآوری آماده شود.
خاکی خاطرنشان می کند : این مهارت ها شامل مهارت ارتباط کلامی، مهارت همدلی و درک کردن ، مهارت مدیریت بر هیجانات ، مهارت خلاقیت، مهارت تفکر نقادانه، مهارت تصمیم گیری، مهارت حل تعارض ، مهارت مقابله با استرس ، مهارت معنوی ، مهارت حل مساله و مهارت به تعویق انداختن تمایلات است.

**گفت و گو بین خانواده های ایرانی وجود ندارد
معاون اجتماعی بهزیستی استان تهران با تاکید بر اهمیت مهارت ارتباط کلامی، می گوید: بیشتر مشکلات امروز کودکان ما به خاطر عدم ارتباط مناسب بین پدر و مادر و همچنین ارتباط آنان با فرزندان است .
خاکی می افزاید: مهارت ارتباط کلامی می تواند زیربنای بسیاری از مهارت های دیگر باشد که گفت و گو نیز شامل آن می شود که بسیاری از مشکلات را برطرف می کند.
وی تصریح می کند: طبق پژوهش های انجام شده ، کمترین میزان گفت و گو بین خانواده های ایرانی وجود دارد که باید اصلاح شود.

**کودکان تصمیم گیرنده
معاون اجتماعی بهزیستی استان تهران می گوید: مهارت بعدی برای زندگی بین زوج ها ، مهارت همدلی و درک کردن یکدیگر است.
خاکی می افزاید: مهارت بعدی برای زندگی، مهارت مقابله با استرس است که میزان آن بین خانواده های ایرانی بسیار کم است.
وی، مهارت مدیریت بر هیجانات ، مهارت خلاقیت و مهارت تفکر نقادانه را از دیگر مهارت های لازم برای زندگی برشمرد و گفت: باید بررسی شود که چقدر کودکان ما حق نقد دارند و چقدر ما نقد پذیر هستیم. اینها مسائلی است که امروز باید در خانواده ها، شکل بگیرد.
وی با تاکید بر اهمیت مهارت تصمیم گیری، می گوید: لازم است که در زندگی ، حد و مرز مسئولیت ها را مشخص کنیم. زمانی پدر مالک همه تصمیم گیری ها و در برخی جاها ، مادر بود . امروز در بسیاری جاها، فرزندان مالک تصمیم گیری ها شده اند. باید حتما حد و مرز این مساله مشخص شود تا تصمیم گیری آن عاقلانه باشد.

**ناکامی برای فرزندان لازم است!
معاون اجتماعی بهزیستی استان تهران می گوید: مهارت مدارا با ناکامی ها در خانواده های ایرانی کم است. خانواده ها فکر می کنند فرزندان هیچ جا نباید شکست بخورند درحالیکه ناکامی لازمه زندگی هست.
خاکی در توضیح مهارت به تعویق انداختن تمایلات نیز می افزاید: خانواده ها در برابر خواسته های کودکان، بی نهایت بی حوصله هستند و فکر می کنند تمایل و خواسته های کودکان سریع باید برطرف شود درحالیکه اینطورنیست و گاهی اوقات سختی ها موجب پیروزی و موفقیت فرزندان می شود.

**غفلت والدین از فرزندان، کودک آزاری است
حقوقدان، وکیل دادگستری و رئیس انجمن حمایت از حقوق کودکان در اینجا تعریفی از کودک آزاری ارائه می دهد و می گوید: طبق تعریف سازمان جهان بهداشت به هر تهدید و آسیبی که به سلامت روان و جسم و رفاه و بهزیستی کودک ، صدمه بزند، کودک آزاری اطلاق می شود.
مطهره ناظری با اشاره به قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب سال 1381، می افزاید: کودک آزاری برای اولین بار با تصویب این قانون وارد متون قانونی ما شد و براساس این قانون، کودک آزاری ، جرم عمومی تعریف شده است.
وی با تقسیم بندی کودک آزاری به کودک آزاری جسمی، روانی و جنسی، می گوید: سهل انگاری و غفلت والدین از کودک نیز جزو کودک آزاری هست.

**سیستم احراز کودک آزاری روانی نداریم
این حقوقدان می گوید: موارد کودک آزاری روانی و عاطفی، قابل شناسایی نیست ، سیستم کیفری و پزشکی قانونی ما هنوز مولفه ای برای احراز این نوع کودک آزاری را به دست نیاورده اند.
ناظری می افزاید: کودک آزاری جنسی نیز نخستین بار با اقدامات شخصی به نام بیجه در سال 84 در رسانه ها مطرح شد و پیش از این تاریخ در رسانه ها ، هیچ صحبتی از کودک آزاری جنسی نمی شد.
وی اضافه می کند: موارد کودک آزاری روانی و عاطفی، بیشتر از دیگر انواع کودک آزاری رخ می دهد و متاسفانه چون هیچکدام علائم فیزیکی مشخصی ندارند ، قاعدتا کمتر به آن توجه می شود.

**چزاندن کودک، ممنوع!
کارشناس مسئول امور آسیب دیدگان بهزیستی استان تهران در این میزگرد می گوید: کودک آزاری ، پدیده ای است که در همه فرهنگ ها و قومیت ها و طبقات اجتماعی رخ می دهد و مختص فرهنگ یا قشر خاصی نیست.
به گفته سعید نوروزی ، بخشی از خانواده ها، بیشتر استعداد این را دارند که فرزندانشان، مورد آزار قرار بگیرند و فرزندانشان ، نوع خاصی از کودک آزاری را تجربه کنند.
وی اضافه می کند: خانواده دارای تمکن مالی و سطح اقتصادی خوب ، ممکن است که کودک آزاری جسمی انجام ندهد اما اقدام به کودک آزاری روانی کند که نام دیگر آن را می توان چزاندن گذاشت.
وی ادامه می دهد: بطورمثال چزاندن کودک با جملات و رفتار و تحقیر و توهین کردن و پایین آوردن سطح اعتماد به نفس او، اتفاق می افتد.
کارشناس مسئول امور آسیب دیدگان بهزیستی استان تهران تاکید می کند: کودک آزاری ممکن است در بسیاری از خانواده ها جسمی و جنسی نباشد اما باوری وجود داشته باشد که بچه نباید زیاد پررو شود و خیلی نباید لی لی به لالای او گذاشت و باید با او تندی کرد. این بخش هایی از کودک آزاری هیجانی است.
نوروزی می افزاید: والدین باید بیاموزند اگر کودک ، تندی می کند ، مستلزم تنبیه نیست و با دوره های رشدی کودک آشنا باشند که هر کودک در هر دوره رشدی ، چه ویژگی هایی دارد ، آنگاه مقابله کودک چهار و پنج ساله با والدین را به حساب پررویی کودک نمی گذارند بلکه به حساب این می گذارند که کودک در حال ابراز خود است.
وی ادامه می دهد: این سنین، دوران نوجوانیِ کودکی است و کودک در این دوران با والدین مرتبا مخالفت می کند اما برخی والدین که با این دوران آشنا نیستند می گویند کودک چشم سفیدی و خیره سری می کند و در برابر کودکان موضع می گیرند.

**کودک آزاری عاطفی، بیشترین نوع کودک آزاری به شمار می رود
معاون اجتماعی بهزیستی استان تهران می گوید : هر اقدامی که از سوی والد یا مراقب منجر به مرگ یا آسیب جدی جسمانی ، عاطفی ، سوء استفاده جنسی یا بهره کشی از کودک باشد ، کودک آزاری است.
خاکی می افزاید: بیشتر کودک آزاری ها در ایران به نوعی در رابطه با کودک آزاری عاطفی ، بی توجهی یا غفلت یا طرد است که گلایه و شکایت بسیاری از کودکان ما در این زمینه است.
وی ادامه می دهد: نبود محبت جسمانی ، عدم تحسین و تشویق مثبت، فریاد زدن ، جیغ کشیدن بر سر کودک ، تهدید کردن، ترساندن ، مقایسه منفی کودک با دیگران، تحقیر کودک و گفتن اینکه کودک بی ارزش یا کودک بدی است، استفاده از واژگان تحقیرآمیز برای توصیف کردن کودک و با کنایه صدا زدن مصادیق کودک آزاری عاطفی به شمار می رود.
وی، خجالت زده ، شرمنده کردن کودک، توهین ، تحقیر، سرزنش کردن کودک به عنوان مقصر شناختن آنها، استفاده از اشکال بد و زننده تنبیه مانند حبس کردن، در کمد را بستن، روی صندلی نشاندن و جدا کردن کودک از والدین را از دیگر مصادیق کودک آزاری عاطفی عنوان کرد.
خاکی می افزاید: بسیاری از اینها در جامعه ما شاید اصلا به عنوان کودک آزاری دیده نشوند اما نوعی کودک آزاری به شمار می رود.

**ایجاد زمینه کودک آزاری با بی توجهی
معاون اجتماعی بهزیستی استان تهران می گوید: کاش بیجه (متهم اصلی جنایات آزار و قتل در سال 84) زنده بود تا خیلی از ابعادی روحی و روانی و مسائل پیچیده دوران کودکی او برای ما روشن می شد که چه اتفاقاتی افتاده که بیجه به این جانی تبدیل شده است که هم تجاوز کند و هم در بدترین شکلش بکشد؛ اینها به مسائل دوران کودکی او بازمی گردد ، خودش هم در دوران کودکی مورد کودک آزاری قرار گرفته بود اما چرا باید اینقدر بی رحم باشد.
خاکی اضافه می کند: کودک آزاری از نوع بی توجهی شامل انواع مختلفی از جمله رسیدگی نکردن به غذا، مسکن ، لباس نامناسب وناکافی بودن آن ، عدم نظارت بر فرزندان و بیرون کردن کودک از خانه می شود.
وی ادامه می دهد: یکی از مهم ترین مشکلات ما در مراکز مداخله برای کودکانی که از خانه فرار کرده اند این است پذیرش این کودکان برای والدین سخت است درحالیکه همه ما انسان ها ، جایزالخطا هستیم ، هر آن امکان دارد خطایی از فرزند، سر زده شود که نپذیرفتن آن ، خودش یکی از مشکلات اساسی جامعه ما هست که باید روی آن کار شود.
وی می گوید: اجازه دادن به کودک برای ترک مدرسه ، رها کردن کودک، اجتناب یا تاخیر در مراقبت بهداشتی ، بهداشت نامناسب، وجود خشونت های خانوادگی در منزل و استفاده از الکل یا مواد مخدر در حضور کودک از دیگر انواع کودک آزاری از نوع بی توجهی به شمار می رود.

والدین باید به کودکان آموزش دهند که اگر تهدید شود یا کسی به او توصیه کرد که درباره موضوعی با کسی صحبت نکند و نباید آن را به هیچکس بگوید حتما آن را به والدین اطلاع دهند؛ کودک باید بداند که رازآلود کردن قضیه ای، اتفاقا علامت آن است که باید قضیه را به والدین یا مربی خود بگوید.

وی خاطرنشان کرد: هرچند این آموزش ها مهم است اما ممکن است کودکی این آموزش ها را نیز دریافت کند اما هنگامیکه کودک آزاری اتفاق می افتد ، در آن لحظه نتواند از خودش دفاع کند چون هیچگاه حتی نتوانسته به مادرش بگوید که بطورمثال مامان من این غذا را دوست ندارم یا گرمم هست و نمی خواهم این را بپوشم ؛ چون کودک همواره بزرگتر برای او تصمیم گرفته ، در آن لحظه نیز احساساتش دچار شک می شود که آیا من اکنون درست تشخیص داده ام ، چون همیشه احساساتش زیر سئوال رفته است.

کارشناس ارشد مددکاری اجتماعی در زمینه کودک در مراکز بهزیستی گفت: آزادی دادن به کودکان در بیان احساسات می تواند اعتماد به نفس کودکان را افزایش دهد تا هنگامیکه کودک تشخیص داد لمس فردی، اشتباه است بتواند به حسش اعتماد کند و به آن آدم ، نه بگوید. تنها آموزش کافی نیست، اعتماد به نفس کودکان و امکان بیان احساسات نیز بسیار مهم است.

جنگروی افزود: در مقوله سلامت جنسی گفته می شود که باید به کودکان آموزش داده شود که در مورد حواس لامسه ، بینایی و شنوایی حرف بزنند. اگر بتواند حواس خود را تقویت کند، حس های عاطفی و هیجانی خود را نیز می تواند بیان کند و بنابراین می تواند به چیزی که از محیط دریافت می کند، اعتماد کند و می تواند لمس بد را تشخیص دهد و اعتراض کند.
وی تصریح کرد: متاسفانه گاهی خانواده در این موضوع نیز مقصر است یعنی برخی خانواده ها حتی موارد کودک آزاری را می بینند و از آن چشم پوشی می کنند و بطورمثال می گویند فامیل درجه یک است، چکار کنم که در این موارد باید با خانواده کار شود.

**نوع برخورد والدین هنگام رخ دادن موارد کودک آزاری
کارشناس ارشد مددکاری اجتماعی در زمینه کودک در مراکز بهزیستی گفت: کودک آزاری ، یک تروما و صدمه شدید است و بطورقطع کسی که مورد کودک آزاری قرار می گیرد، باید درمان شود و روش های مختلفی از جمله درمان های رفتارشناختی برای آن وجود دارد .
جنگروی افزود: رویکردهای متفاوتی در درمان است. برخی درمان ها، کودک محور و از طریق بازی درمانی است. در این روش محدودیت های حداقلی به کودک با پذیرش احساس کودک، اعمال می شود.

وی تاکید کرد: در درمان کودک آزاری از جمله کودک آزاری جنسی ، نقش خانواده و اولین برخوردهای والدین ، خیلی مهم است. بطورمثال در صدای مشاور برخی والدین در مورد کودک آزاری ها ، اطلاع می دهند و از این والدین می پرسیم اولین برخورد شما با کودک چه بوده است و بطورمثال آنها می گویند به کودکم گفتم مگر به تو نگفته بودم این موقع ظهر بیرون نرو.خب رفتی و این اتفاق برایت افتاد ؛ اینگونه برخوردها آسیب زننده و صدمه زا است .

وی افزود: درست است که آزاری که اتفاق افتاده ، حریم کودک را بهم زده و خیلی صدمه زننده است اما اگر مداخله خانواده به این صورت باشد که چه خوب شد بهم گفتی، شجاعت به خرج دادی به من گفتی، پس اینطوری شد، احتمالا خیلی ترسیدی و با هم گفت و گو کنند و به کودک این اطمینان را بدهند که در کنارشان هستند و می توانند با هم این قضیه را کم کم حل کنیم و به تدریج به سمت درمان بروند، بسیار موثر خواهد بود.

کارشناس ارشد مددکاری اجتماعی در زمینه کودک در مراکز بهزیستی اضافه کرد: همدلی اولیه، در آغوش گرفتن کودک، اطمینان بخشی به اینکه ما می توانیم راه حل پیدا کنیم و پذیرابودن احساسات کودک می تواند درد را تا حد زیادی التیام دهد اما کودک، مداخله درمانی نیز باید دریافت کند.

 

منبع:ایرنا

گردآورنده مطلب : مادرانه منبع : مادرانه
چاپ این صفحه اشتراک گذاری این خبر مشاهده نظرات

دیگر نوشته های مرتبط با این مطلب


نام*
نام خانوادگی*
ایمیل*
وب سایت


ارسال لینک به دوستان